Gwasanaethau Cynllunio Archaeolegol
Côd Ymddygiad Curaduron Ymddiriedolaeth Archaeolegol Cymru
Cylchlythyr y Swyddfa Gymreig 60/96 - Cynllunio a'r Amgylchedd Hanesyddol: Archaeoleg - darperir cyngor ar sut i drin materion archaeolegol oddi fewn i'r system gynllunio. Ceir canllawiau ym mharagraffau 134-140 yng Nghanllawiau Cynllunio Polisi Cynllunio (Cymru): 1996. Mae'r cylchlythyr yn cydnabod y rôl bwysig a gymerir gan Ymddiriedolaethau Archaeolegol Cymru yn darparu cyngor i Awdurdodau Cynllunio Lleol.
Sefydlwyd y pedair Ymddiriedolaeth Archaeolegol yng Nghymru yng nghanol yr 1970au. Cwmnïau cyfyngedig annibynnol ydynt sydd â statws elusennol gyda staff archaeolegol proffesiynol yn gweithio iddynt yn cynnig gwasanaeth archaeolegol eang oddi fewn i'w hardaloedd. Mae eu gwaith yn cynnwys cynnal a chadw'r Cofnod o Safleoedd a Cofadeiliau, rhoi cyngor archaeolegol a gweithredu cynlluniau er mwyn lleihau dylanwad datblygu ar olion archaeolegol.
Felly, gall Ymddiriedolaeth Archaeolegol gynnig cyngor ar faterion archaeolegol fel rhan o'r broses gynllunio (curadurol) a gwneud tendr cystadleuol am gytundebau sy'n deillio o'r cyngor hwnnw (cytundebu). Caiff y côd ymarfer hwn ei lunio ar gais Cadw: Cofadeiliau Hanesyddol Cymru sy'n adnabod y gweithdrefnau y mae'r Ymddiriedolaethau wedi'u cyflwyno i sicrhau bod yna wahaniaeth clir rhwng eu rôl ymgynghorol (curadurol) a'r rôl cytundebu. Mae'n gweithio ar y cyd â, yn hytrach na disodli, mathau eraill o gôd ymarfer ac ymddygiad a safonau proffesiynol.
Cydnabyddir staff curadurol Ymddiriedolaethau Curadurol Cymru yn aelodau o Gymdeithas Swyddogion Archaeolegol Llywodraeth Leol. Darperir nawdd ar gyfer gwaith curadurol yr Ymddiriedolaethau gan Cadw: Cofadeiliau Hanesyddol Cymru, Comisiwn Brenhinol Cofebion Hynafol a Hanesyddol Cymru ac Awdurdodau Cynllunio Lleol.
Côd Ymarfer
- 1. Cyflawnir swyddogaethau curadurol a chytundebu yn annibynnol gan staff yr adrannau unigol o fewn pob mudiad.
- 1. Cyflawnir swyddogaethau curadurol a chytundebu yn annibynnol gan staff yr adrannau unigol o fewn pob mudiad.
- 3. Fel arfer bydd staff curadurol pob Ymddiriedolaeth yn cynnig brîff ar gyfer asesiadau archaeolegol, fel sydd yn briodol.
- 4. Staff curadurol pob Ymddiriedolaeth fydd yn gyfrifol am gymeradwyo'r manylebion manwl a ddyluniwyd er mwyn bodloni'r brîff archaeolegol.
- 5. Bydd staff curadurol pob Ymddiriedolaeth yn cynghori'r rheini sy'n gwahodd tendrau ar gyfer gwaith archaeolegol ac sy'n codi o'r brîff archaeolegol ar eu rhyddid wrth ddewis contractwr archaeolegol.
- 6. Mae staff curadurol pob Ymddiriedolaeth yn cydnabod bod y rheiny sy'n bwriadu comisiynu'r math hwn o waith o bosib yn dymuno gofyn am wasanaeth ymgynghorydd archaeolegol annibynnol i asesu'r fanyleb waith sydd i fodloni'r brîff archaeolegol, i fonitro'r cynnydd gwaith, neu er mwyn cynghori ar argymhellion am unrhyw weithredu pellach.
- 7. Bydd gan staff curadurol pob Ymddiriedolaeth yr awdurdod llawn i sicrhau bod y brîff archaeolegol wedi'i gyflawni ar hyd pob cam o'r ffordd, waeth beth yw'r trefniadau cytundebol.
- 8. Bydd staff curadurol pob Ymddiriedolaeth yn chwilio am ddiwygiadau i, neu os oes angen gwrthod unrhyw ddarn o waith sydd wedi'i gytundebu nad yw yn eu barn hwy yn cyflawni'r brîff archaeolegol.
- 9. Staff curadurol pob Ymddiriedolaeth a hwy yn unig sy'n gyfrifol am benderfynu ar unrhyw argymhellion am weithredu pellach yn codi o'r asesiad archaeolegol neu werthusiad maes a gyflawnir gan gontractwr archaeolegol.